خون و ضرورت اهدای آن

خون مايع حيات بخشي است كه در رگ هاي بدن جريان دارد تا مواد غذايي و اكسيژن را به تمام سلول هاي بدن برساند و مواد زايد را از آنها دور نماید . در واقع خون با عمل تلمبه ای قلب در بدن به گردش در می آید و با گذشتن از کنار تک تک سلول ها، مواد غذایی و اکسیژن را از دستگاه گوارش و تنفس می گیرد و به سلول های بدن می رساند و از طرف دیگر مواد دفعی سلولها را برای دفع به كليه ها، كبد و شش ها حمل می كند.

علی اصغر صفری فرد « کارشناس ارشد انتقال خون و بانک خون »

اجزای خون

خون یک بافت زنده است که از دو بخش تشکیل یافته .

الف – بخش مایع یا پلاسما : یک مایع زرد کهربایی است که حاوی آب ، املاح ، مواد غذایی ، هورمون ها ، مواد انعقادی و سایر مواد محلول می باشد . و 55% حجم خون را تشکیل می دهد .

ب- بخش سلولی که 45% حجم خون را تشکیل می دهد و خود شامل سه دسته سلول می باشد .

1- گلبول های قرمز : که وظیفه حمل گازهای تنفسی یعنی اکسیژن و دی اکسید کربن را بر عهده دارند .

2- گلبول های سفید : که سربازان بدن هستند و در مبارزه با میکروب ها و عوامل بیماریزا نقش دارند .

3- پلاکت ها : که در چرخه انعقاد و جلوگیری از خونریزی ها فعالیت می کنند .

دستگاه خونساز

در یک انسان بالغ مغز استخوان ، بخش عمده خونسازی در بدن را بر عهده دارد . در دوران جنینی بخش های دیگری از جمله کبد و طحال نیز در خونسازی نقش دارند اما به تدریج با تولد و بلوغ ، مغز استخوان نقش اساسی را بر عهده خواهد داشت .

حجم خون

خون ، یک سیزدهم وزن بدن هر فرد را تشکیل می دهد ، بر این اساس شخص بالغ با وزن حدود 70 كيلوگرم بطور متوسط در حدود 5 ليتر خون دارد. در واقع مقدار خون هر شخص با وزن بدنش تناسب دارد بطوري كه مقدار خون به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در مردها 70 ميلي ليتر و در زنها 65 ميلي ليتر می باشد .

تخریب و بازسازی خون

کلیه ها و دستگاه گوارش ، نقش اساسی را در تنظیم ترکیب پلاسما بر عهده دارند . یعنی از طریق تنظیم میزان جذب و دفع آب ، املاح و سایر مواد غذایی و انتقال آنها به درون رگ ها ترکیب پلاسما را تنظیم می نمایند .

اما سلول های خونی که با گذشت زمان پیر و فرسوده شده اند ، در کبد و طحال تخریب می شوند و از بین می روند . تا سلول های جوان و تازه نفس که در مغز استخوان ساخته شده اند وارد رگ ها شوند .

ضرورت اهدای خون

معمولا به دنبال بروز خونریزی ، دستگاه خونساز فعال شده و شروع به جایگزین کردن خون از دست رفته می کند . اما در مواردی که خونریزی خیلی شدید باشد ، یا در برخی بیماری هایی که دستگاه خونساز بدن را درگیر می کنند ، سیستم خونسازی قادر به جایگزینی خون از دست رفته نیست .

در چنین شرایطی ، تنها اهدای خون توسط یک داوطلب سالم و تزریق خون او می تواند در لحظات مرگ و زندگی ، نجاتبخش یک انسان نیازمند باشد .

• - مردی با خون سبز
• - فراخون اهدای خون در رمضان
• - توصیه هایی به اهداکنندگان خون
• - شرایط اهدای خون
• - انواع اهدای خون

• - >>>انتقال خون در ایران