درمان یک مبتلا به ایدز و سرطان با کمک سلول بنیادی 

اشپیگل آلمان : پزشکان بیمارستان شاریته شهر برلین پایتخت آلمان موفق شدند با کمک سلول بنیادی، یک فرد مبتلا به سرطان خون و ایدز را معالجه کنند. کارشناسان در عین حال نسبت به انتظارات بیش از حد از این روش درمانی هشدار داده و ...

ترجمه: مرتضی جوادیان

منبع: مجله آلمانی اشپیگل 12 نوامبر 2008

معتقدند که حتی پس از این موفقیت پزشکان برلین، ایدز باید همچنان به عنوان یک بیماری ناعلاج ارزیابی شود.

از سوی دیگر با توجه به اینکه داروهایی که تا اندازه ای برای مقابله با ایدز نویدبخش بودند، ناگهان تاثیر خود را از دست داده و تعداد مبتلایان به ایدز نیز همچنان رو به افزایش است، موفقیت کنونی دکتر "اکهارد تیل" مدیر کلینیک هماتولوژی، انکولوژی و پزشکی بانک خون در بیمارستان شاریته برلین مجددا امید اندکی به بیماران ایدز داده است.

تیل برای درمان یک بیمار 42 ساله آمریکایی خود که به ایدز و سرطان خون مبتلا بود، نه تنها از داروهای متعارف استفاده کرد بلکه قصد داشت که تئوری های علمی را نیز در عمل آزمایش کند و برای این کار خود، به اقدامات و تدابیری کاملا جدید دست زد و بیمار خود را با کمک سلول های بنیادی مقاوم در برابر ایدز معالجه کرد.

تیل با توجه به نتایج موفقیت آمیز روش درمانی خود می گوید، ما در باره این موفقیت خرسند و مغرور هستیم و بیمار مورد نظر هم اکنون مبتلا به ایدز نیز نیست.

این بیمار آمریکایی که در برلین زندگی می کند، نه تنها دو سال پیش ایدز داشته بلکه  به سرطان خون نیز مبتلا بود و این دو بیماری زندگی و جان وی را در خطر مرگ داشت. در حالیکه داروهای متعارف، بدن این بیمار را ضعیف کرده و کمک موثری به وی نکرده بودند، متخصصین سرطان بیمارستان شاریته، روش معالجه با سلول های بنیادی را به این بیمار پیشنهاد دادند.

پزشکان قصد داشتند مغز استخوانی را به این بیمار پیوند کنند که از نظر ژنتیکی بطور خاصی مجهز شده بود. این روش و عمل برای درمان بیماران سرطان خون غیرعادی نیست بلکه یک روش موثر است که می تواند به درمان سرطان خون منجر شود اما این روش در مورد مبتلایان به ایدز موثر واقع نمی شود. گروههای پژوهشی نیز با کمک  این روش در دهه 1990 میلادی چند مورد پیوند آزمایشی انجام دادند اما هیچ کمکی به مقابله با این بیماری نکرد، بدین خاطر پزشکان برلین تحقیقات خود در مورد این روش را ادامه دادند.

پزشکان نه تنها یک اهداء کننده مناسب پیدا کردند که مغز استخوانش بتواند سرطان خون بیمار ایدزی را درمان کند بلکه به دنبال فرد اهداء کننده ای بودند که ژن های وی خصوصیت ویژه ای داشته و یک جهش ژنتیکی در"ژن سی.سی.آر.5" نشان دهد. این بخش از رشته مولکول های وراثتی حامل اصلاعات ژنتیکی (دی.ان.آ.)، یک رسپتور تولید می کند که سیستم دفاعی بدن را برای مقابله با ویروس ایدز فعال می کند.

ژن "سی.سی.آر.5" بعلاوه مشترکا با رسپتور "سی.دی.4" به عنوان درگاه ورود ویروس به سلول های انسان محسوب می شود. ویروس ها بر روی این بخش نشسته و به سلول های انسان وارد می شوند بدین خاطر ژن "سی.سی.آر.5" یک اهمیت محوری در مقابله با ایدز دارد.

در آن دسته از افرادی که ژن "سی.سی.آر.5" جهش ژنتیکی داشته است، ویروس ایدز به مراتب سخت تر می تواند وارد سلول ها شود و این افراد یک حفاظت قوی تری در برابر ایدز دارند.

خوشبختی بیمار کلینیک شاریته برلین این بود که پزشکان معالج وی 80 داوطلب را پیدا کردند که برای اهداء مغز استخوان به این بیمار شرایط مناسبی داشتند. این تعداد یک رقم شگفت آور است زیرا که در برخی موارد حتی یک اهداء کننده منا سب نیز وجود ندارد. بعلاوه در میان این 80 داوطلب، یک نفر دارای جهش ژنتیکی در ژن "سی.سی.آر.5" بود.

متخصصین بیمارستان شاریته دو سال پیش مغز استخوان را به بیمار خود پیوند کرده و طبق اعلام "تیل"، این بیمار هم اکنون سرطان خون و همچنین ویروس ایدز ندارد.

تیل با توجه به نتایج شگفت آور و غیرمنتظره این روش درمانی می گوید، ما تاکنون نه در خون و نه در سیستم اعصاب و نه در روده و معده این بیمار، ویروسی پیدا نکرده ایم. این موفقیت در سراسر جهان بی سابقه است.  این در حالیست که دیگر متخصصین نسبت به معالجه قطعی ایدز در این بیمار تردید دارند.

"نوربرت بروکمایر" سخنگوی شبکه متخصصین ایدز می گوید، مطمئنا نمی توان از درمان و معالجه قطعی این بیمار سخن گفت. بروکمایر تاکید می کند، هر چند که پزشکان ویروس ایدز را در خون این بیمار دیگر پیدا نکردند اما این ویروس ها همچنان در بدن این شخص هستند و می توانند خود را در طحال، غدد لنفاوی، سلول های عصبی و در حقیقت در همه بدن پنهان کنند.

"توماس اشنایدر" مدیر بخش علوم عفونتی و ویروسی بینارستان شاریته نیز می گوید، ما نمی توانیم با اطمینان بگوییم که ویروس ایدز مجددا خود را در بدن این بیمار تکثیر نخواهد کرد.

اشتایدر افزود، از سوی دیگر این ویروس در این مدت دو سال فعالیتی در بدن این بیمار  از خود نشان نداده و تکثیر نشده است و همین موضوع نیز خود یک امر شگفت آور و جنجالی است. از طرف دیگر بروکمایر نیز معتقد است که هر چند روش معالجه این بیمار بسیار امیدوار کننده است اما اولا یپوند مغز استخوان همراه با ریسک ها و خطرات بزرگی است زیرا که بیمار باید ابتدا شیمی درمانی شود که این امر بدن بیمار را ضعیف کرده و به ویژه ریسک ابتلاء به عفونت های دیگر در بیماران ایدز را افزایش می دهد. دوما پیدا کردن یک اهداکننده مناسب اغلب بسیار سخت است.

بروکمایر می گوید، بدین خاطر این روش تیم متخصصین بیمارستان شاریته را نمی توان هرگز به عنوان یک روش درمانی برای آینده قلمداد کرد و احتمالا در برخی موارد کمک کننده خواهد بود. بعلاوه رسپتور "سی.سی.آر.5" تنها راه ورود ویروس ایدز به سلول های انسان نیست و این ویروس ها در صورتیکه تجهیزات لازم را داشته باشند، می توانند برای این امر از رسپتور "سی.ایکس.سی.آر.4" نیز استفاده کنند. بروکمایر که مدیر کلینیک پوست شناسی و حساسیت شناسی نیز دانشگاه بوخوم آلمان نیز است می گوید، ویروس ایدز از نظر جهش ژنتیکی بسیار انعطاف پذیر است.

این متخصص تاکید می کند، ویروس ایدز بزودی آنچنان خود را تغییر دهد که بتواند از طریق رسپتور "سی.ایکس.سی.آر.4" وارد سلول انسان شود. بعلاوه تحقیقات نشان می دهند که چنین تغییر و تبدیلی در ویروس ایدز، می تواند روند بیماری را تسریع کند. بروکمایر افزود، هم اکنون سوال در مورد بیمار معالجه شده در کلینیک شاریته این است که بدن وی تا چه زمانی قادر به کنترل ویروس های پنهانی و مخفی است. بروکمایر همچنین نگران است که این بیمار در حال حاضر از داروی ایدز استفاده نمی کند.

به طور خلاصه می توان گفت که ایده و روش پزشکان بیمارستان شاریته برلین، یک روش درمانی معجزه آسا نیست که بتوان آن را برای همه مبتلایان به سرطان خون و ایدز بکار برد اما یک گام مهم به سمت دسترسی به روش های درمانی 38 میلیون مبتلا به ایدز در جهان است که منتظر معالجه هستند.

ویروس ایدز بسرعت تکثیر و جهش ژنتیکی یافته و داروهای کنونی شناخته شده در بازار قادر به نابودی این ویروس نبوده و روش های درمانی کنونی نیز کارساز نیستند. بدین ترتیب، مبتلایان به ایدز، مجبورند یک عمر با این بیماری خود مبارزه کنند.

بر پایه گزارش دسامبر سال گذشته (2007) سازمان ملل متحد، 33 میلیون و 200 هزار نفر در جهان به ویروس ایدز مبتلا هستند که به ویژه در هشت منطقه از گسترش فوق العاده ای دارند.

در جنوب آفریقا 24 میلیون و 500 هزار، در آسیا، آمریکای شمالی 8 میلیون و 300 هزار، اروپای غربی و مرکزی 2 میلیون، آمریکای لاتین یک میلیون و 600 هزار، اروپای شرقی و آسیای مرکزی یک میلیون و 500 هزار، شمال آفریقا و خاورمیانه 440 هزار، جزایر کاریبیک 330 هزار و اقیانوسیه 78 هزار مبتلا به ایدز هستند.

http://www.spiegel.de/wissenschaft/mensch/0,1518,589917,00.html

• - نمايشگاه نقاشي به نفع بيماران مبتلا به سرطان
• - آشنايي با روش هاي درمان اعتياد
• - ده نكته در باره سلول هاي سرطاني
• - انجمن حمايت از كودكان سرطاني (محك)
• - کیوی ، معجون سلامتي

• - تولید سلول هاي بنیادی با کمک پروتئین
• - ملاتونین چیست ؟
• - انتقال خون در سال 2025، حقيقت يا اوهام
• - تزریق سلول بنیادی برای درمان آسیب های نخاعی
• - تشخیص تومور های بدخیم مغزی با آزمایش خون

• - روبات های جراح ، تهدید یا فرصت ؟
• - تولید سلول های بنیادی پلوری پوتنت از بافت بیضه
• - ارتقاء کیفیت در تولید دارو
• - خصوصی سازی مراقبت های بهداشتی درمانی
• - دانش سلامت ؛ مهارت ضروري قرن بيست و يكم